Irán - ایران

Poll without page-refresh

Article on other languages:

جمهوری اسلامی ایران
Yomhūrī-ye Eslāmī-ye Īrān
República Islámica de Irán


Bandeira	Escudo

Lema: Esteqlāl, āzādī, jomhūrī-ye eslāmī (persa: «Independencia, Liberdade, República Islámica»)
Himno nacional: Sorood-e Melli-e Jomhoori-e Eslami



Capital • Poboación	Teherán 11.931.656 (2004)
Cidade máis poboada	Teherán
Linguas • Oficiais	n/d Persa
Forma de goberno	República islámica
Líder Supremo Presidente	Alí Jamenei Mahmud Ahmadineyad
Instauración da República Islámica	1 de abril de 1979
Superficie • Total • % auga Fronteiras Costas	Posto 17º 1.648.195 km² 0,7 5.440 km 2.440 km
Poboación • Total • Densidade	Posto 18º 71.208.000 (2007^[1]) 41 hab/km²
PIB (nominal) • Total (2006) • PIB per cápita	Posto 32º US$ 212.492 mill. US$ 3.046 (2006)
PIB (PPA) • Total (2006) • PIB per cápita	Posto 21º USD 601.675 mill. USD 8.624 (2006)
IDH	n/d
Moeda	Rial ((ريال), `IRR`)
Xentilicio	Iraní
Fuso horario	(UTC+3.30)
Dominio de Internet	.ir
Prefixo telefónico	`+98`
Prefixo radiofónico	`9BA-9DZ, EPA-EQZ`
Código ISO	364 / IRN / IR
Membro de: OPEP, ONU
Tódolos países do mundo

A República Islámica de Irán é un país do Oriente Medio,que limita ao norte coa Armenia, o enclave azerbaixaní de Nakhichevan, o Acerbaixán, o Mar Caspio, e o Turkmenistán, a leste co Afganistán e Paquistán, a sur co Golfo de Omán (a través do cal se achega a Omán), a sur e oeste co Golfo Pérsico (a través do cal ten ligazón aos Emiratos Árabes Unidos, ao Qatar, ao Bahrein, á Arabia Saudita e ao Kuwait) e a oeste co Iraq e a Turquía.

A capital é Teherán. A palabra Irán significa literalmente "terra dos arios" (no sentido racial do termo e non no seu sentido relixioso - arianismo)

Ata 1935 o nome oficial do país foi Persia.

Vista dende satélite de Teherán

Historia

Artigo principal: Historia do Irán.

Ver tamén: Ayatollah Ruhollah Khomeini.

Política

Artigo principal: Política do Irán.

Subdivisións

Artigo principal: Provincias do Irán.

Irán está dividido en 30 provincias (ostan-haa, singular - ostan). Estas provincias son gobernadas desde a maior cidade de cada unha. A autoridade provincial está nas mans dun gobernador(استاندار: ostāndār, en farsi ou persa), escollido polo Ministerio do Interior do Irán, e suxeito a aprobación do goberno.

Xeografía

Artigo principal: Xeografía do Irán.

A paisaxe iraní está dominada por cordilleiras que separan varias concas e mesetas unhas doutras. A poboada parte occidental é a máis montañosa, con cordilleiras coma os Montes Zagros e as Montañas Elburz, formando esta o punto máis alto do país no Damavand a 5.610 m. A metade oriental do país consiste basicamente nun deserto deshabitado formado por concas con ocasionais lagos de sal.

As únicas chairas atópanse ao longo da costa do mar Caspio e no golfo pérsico xunto á fronteira con Iraq en Arvandrud (Shatt a o-Arab). Tamén outras chairas menos extensas atópanse ao longo da costa do Golfo, no Estreito de Hormuz e no Mar de Omán.

O clima é árido ou semiárido, excepto na costa do mar Caspio onde domina un clima subtropical.

As principais cidades de Irán són Isfahan, Teherán e Urmia.

Economía

Artigo principal: Economía do Irán.

A economía iraní é unha mestura de economía planificada, sendo o estado propietario dos abundantes recursos petrolíferos do país (o golfo pérsico contén os dous terzos das reservas mundiais de petróleo livián); mentres a maior parte da poboación vive dun sector primario autosuficiente. O sector servizos e comercial está representado por empresas privadas de pequeno tamaño. O actual goberno continuou coa política do anterior en canto a reformas para impulsar unha maior diversificación da economía nacional e así non depender tanto dos vaivéns do prezo do petróleo no mercado internacional.